Đức Mẹ Fatima

Trước các lần hiện ra của Đức Mẹ một năm, ba trẻ chăn cừu ở làng Aljustrel gần Fatima (Bồ Đào Nha) — Lucia dos Santos (10 tuổi) và hai em họ Francisco Marto (9 tuổi) và Jacinta Marto (7 tuổi) — đã thuật lại ba lần được "Thiên thần Hòa bình" hiện ra trong năm 1916 tại Loca do Cabeço và bên giếng nhà. Thiên thần dạy các em kinh "Lạy Thiên Chúa của con, con tin, con thờ lạy, con trông cậy và con yêu mến Chúa; con xin Chúa tha thứ cho những người không tin, không thờ lạy, không trông cậy và không yêu mến Chúa", và dạy các em dâng những hy sinh hằng ngày để đền tội và cầu cho các tội nhân hoán cải. Theo lời kể của Lucia, lần hiện ra thứ ba của Thiên thần (mùa thu 1916) kèm việc cho các em rước lễ cách thiêng liêng.

Ngày 13 tháng 5 năm 1917, tại Cova da Iria, sau một tia chớp, các em thấy một "Bà sáng hơn mặt trời" đứng trên cây sồi xanh. Bà hẹn các em trở lại nơi này vào ngày 13 mỗi tháng trong sáu tháng, và xin các em lần hạt Mân Côi mỗi ngày để cầu cho hòa bình — Thế chiến I đang ở hồi khốc liệt — và cho chiến tranh chấm dứt. Ngày 13 tháng 6, Đức Mẹ nói về lòng sùng kính Trái Tim Vô Nhiễm của Mẹ và cho biết Francisco và Jacinta sẽ sớm "về trời", còn Lucia ở lại trần gian lâu hơn để truyền bá lòng sùng kính này. Ngày 13 tháng 7, theo các Hồi ký của Lucia, Đức Mẹ trao cho các em "Bí mật Fatima" gồm ba phần, dạy các em kinh "Lạy Chúa Giêsu, xin tha tội cho chúng con..." để đọc sau mỗi chục kinh Mân Côi, và hẹn một phép lạ công khai vào tháng 10 "để mọi người tin".

Tháng 8 năm 1917, nhà cầm quyền địa phương (quản trị viên huyện Ourém, có lập trường bài giáo sĩ) bắt giữ và dọa nạt các em nhằm ép các em chối bỏ; các em không đến được Cova vào ngày 13, và lần hiện ra tháng đó diễn ra ngày 19 tháng 8 tại Valinhos. Ngày 13 tháng 9, Đức Mẹ nhắc lại hẹn phép lạ tháng 10. Ngày 13 tháng 10 năm 1917, trước đám đông ước tính 30.000–70.000 người — kể cả phóng viên các báo thế tục như O Século và O Dia — sau cơn mưa tầm tã, mặt trời xuất hiện như một đĩa bạc có thể nhìn trực diện, quay cuồng tỏa nhiều màu sắc và như lao về phía đám đông, rồi trở lại vị trí cũ; quần áo ướt của mọi người được tường thuật là khô hẳn. Hiện tượng này được gọi là "Phép lạ Mặt Trời" và được báo chí Bồ Đào Nha thời đó tường thuật rộng rãi. Trong lần hiện ra này Đức Mẹ xưng danh "Ta là Đức Mẹ Mân Côi" và xin xây một nguyện đường tại Cova da Iria; theo lời kể của Lucia, các em còn được thấy thị kiến Thánh Gia và Đức Mẹ dưới các tước hiệu khác.

Sau năm 1917: Nguyện đường Hiện Ra được xây năm 1919 tại nơi cây sồi. Francisco qua đời ngày 4 tháng 4 năm 1919 và Jacinta ngày 20 tháng 2 năm 1920, đều trong đại dịch cúm. Lucia vào tu viện, viết các Hồi ký ghi lại toàn bộ sự kiện, và qua đời ngày 13 tháng 2 năm 2005 tại tu viện Cát Minh ở Coimbra, thọ 97 tuổi. Trong thời gian tu trì, Lucia thuật lại hai lần hiện ra quan trọng nữa gắn liền với sứ điệp Fatima: tại Pontevedra (Tây Ban Nha) ngày 10 tháng 12 năm 1925, Đức Mẹ truyền việc tôn sùng Năm Thứ Bảy Đầu Tháng đền tạ Trái Tim Vô Nhiễm; và tại Tuy (Tây Ban Nha) ngày 13 tháng 6 năm 1929, Đức Mẹ xin Đức Thánh Cha thánh hiến nước Nga cho Trái Tim Vô Nhiễm của Mẹ. Hai phần đầu của Bí mật được Lucia viết ra năm 1941; phần thứ ba được viết đầu năm 1944 và chỉ được Tòa Thánh công bố năm 2000 (xem bài "Ba Bí mật Fatima" liên kết ở cuối trang này).