CÂU CHUYỆN BẮT ĐẦU NĂM 1981
Medjugorje là một làng nhỏ thuộc Bosnia-Herzegovina, khi ấy còn nằm trong Cộng hòa Liên bang Nam Tư. Ngày 24 tháng 6 năm 1981, tại đồi Podbrdo — sau này được gọi là Đồi Hiện Ra — hai thiếu nữ Ivanka Ivanković và Mirjana Dragićević kể đã thấy một phụ nữ trẻ bế trẻ nhỏ. Ngày hôm sau, 25 tháng 6 năm 1981, nhóm sáu em gồm Ivanka Ivanković, Mirjana Dragićević, Vicka Ivanković, Ivan Dragićević, Marija Pavlović và Jakov Čolo, tuổi từ 10 đến 16, kể đã gặp lại, cùng cầu nguyện và nói chuyện với nhân vật mà các em nhận là Đức Trinh Nữ Maria, tự xưng là Nữ Vương Hòa Bình. Ngày 25 tháng 6 vì thế được mừng như ngày kỷ niệm các lần hiện ra.
Theo lời các thị nhân, các lần hiện ra tiếp diễn hằng ngày trong nhiều năm; một số người trong nhóm nói vẫn còn hiện ra hằng ngày khi đã trưởng thành, số khác chỉ còn vào những dịp đặc biệt hằng năm. Tổng số “sứ điệp được cho là” lên tới hàng chục ngàn. Các thị nhân cũng nói mỗi người được trao mười “bí mật”; nội dung này chưa được kiểm chứng độc lập và không được Giáo hội xác nhận. Từ một làng nhỏ, Medjugorje trở thành điểm hành hương quốc tế lớn, tập trung quanh giáo xứ Thánh Giacôbê Tông đồ, Đồi Hiện Ra và Núi Thánh Giá Križevac; ước tính khoảng 40 triệu khách hành hương đã đến đây từ năm 1981 đến 2024.
NỘI DUNG CÁC SỨ ĐIỆP ĐƯỢC CHO LÀ
Theo cách gọi chính thức của Tòa Thánh, toàn bộ nội dung dưới đây thuộc về các “sứ điệp được cho là”, tức các sứ điệp được các thị nhân loan truyền. Chủ đề trung tâm là hòa bình — “Hòa bình, hòa bình, hòa bình! Hãy làm hòa với Thiên Chúa và với nhau” (sứ điệp được cho là ngày 26 tháng 6 năm 1981) — gắn với tước hiệu “Nữ Vương Hòa Bình”. Các chủ đề khác gồm hoán cải và trở về với Thiên Chúa; cầu nguyện bằng trái tim, đặc biệt là Kinh Mân Côi; Thánh lễ và Thánh Thể ở trung tâm đời sống Kitô hữu, cùng chầu Thánh Thể; ăn chay, theo thông lệ phổ biến là chay thứ Tư và thứ Sáu; đọc Kinh Thánh hằng ngày và xưng tội thường xuyên. Năm thực hành này thường được tóm tắt thành “năm viên đá”. Bên cạnh đó là các lời kêu gọi yêu thương, tha thứ và hòa giải như con đường dẫn tới hòa bình.
HÀNH TRÌNH PHÂN ĐỊNH CỦA GIÁO HỘI
Giáo hội đã xem xét hiện tượng này qua nhiều thập niên với thái độ thận trọng. Năm 1991, Hội đồng Giám mục Nam Tư ban hành Tuyên bố Zadar, nói rằng chưa thể khẳng định tính siêu nhiên (non constat). Tháng 5 năm 2019, Đức Giáo hoàng Phanxicô cho phép tổ chức chính thức các cuộc hành hương do giáo phận và giáo xứ tổ chức tới Medjugorje, đồng thời lưu ý việc này không được hiểu là xác nhận tính siêu nhiên của các lần hiện ra.
Bước ngoặt đến vào năm 2024. Ngày 19 tháng 9 năm 2024, Bộ Giáo lý Đức tin công bố văn kiện “The Queen of Peace” — Ghi chú về Kinh nghiệm Thiêng liêng liên quan đến Medjugorje — do Tổng trưởng Hồng y Víctor Manuel Fernández ký và được Đức Giáo hoàng Phanxicô chuẩn thuận ngày 28 tháng 8 năm 2024. Áp dụng Chuẩn tắc mới về phân định các hiện tượng được cho là siêu nhiên (ban hành ngày 17 tháng 5 năm 2024), văn kiện cấp “Nihil obstat” cho kinh nghiệm thiêng liêng liên quan đến Medjugorje. Văn kiện ghi nhận tại nơi này nhiều hoa trái tích cực: hoán cải, trở lại với Bí tích Thánh Thể và Hòa Giải, ơn gọi, hòa giải trong gia đình — đồng thời nhấn mạnh các hoa trái ấy xảy ra chủ yếu trong bối cảnh hành hương, chứ không phải nhờ việc gặp gỡ các thị nhân.
“NIHIL OBSTAT” NGHĨA LÀ GÌ?
Đây là điểm cần hiểu đúng nhất về Medjugorje. Theo Chuẩn tắc năm 2024, khi phân định một hiện tượng được cho là siêu nhiên, Giáo hội không còn nhất thiết phải kết luận bằng một tuyên bố dứt khoát về tính siêu nhiên; thay vào đó có nhiều mức kết luận khác nhau, trong đó “Nihil obstat” — tiếng Latinh nghĩa là “không có gì ngăn trở” — là mức thuận lợi nhất. Nihil obstat có nghĩa: thẩm quyền Giáo hội không phát hiện yếu tố nguy hiểm nào lan rộng trong hiện tượng, đồng thời ghi nhận nhiều hoa trái thiêng liêng tích cực, nên tín hữu được phép gắn bó một cách thận trọng, và được phép có các hành vi sùng kính công khai cũng như hành hương tới nơi đó.
Nhưng Nihil obstat không phải là tuyên bố tính siêu nhiên. Văn kiện năm 2024 nói rõ điều này “không hàm ý tuyên bố tính chất siêu nhiên của hiện tượng”; tín hữu không buộc phải tin vào các lần hiện ra tại Medjugorje, và các sứ điệp tại đây phải luôn được gọi là “sứ điệp được cho là”. Nói cách khác, Giáo hội mở cửa cho đời sống cầu nguyện và hành hương tại Medjugorje vì những hoa trái tốt lành được ghi nhận, nhưng không xác nhận rằng Đức Mẹ thật sự đã hiện ra hay đã phán các sứ điệp được loan truyền. Người tín hữu hành hương tới Medjugorje, tham dự Thánh lễ, xưng tội và cầu nguyện tại đây là hoàn toàn phù hợp với lập trường hiện nay của Giáo hội; còn việc tin vào từng sứ điệp cụ thể vẫn thuộc phạm vi thận trọng cá nhân, không phải bổn phận đức tin.